Sociale media cijfers 2025-2026 in Nederland

Social media speelt een steeds grotere rol in het dagelijks leven van Nederlanders en is inmiddels niet meer weg te denken uit de samenleving. In 2025 gebruiken ongeveer 14,4 miljoen Nederlanders één of meerdere socialmediaplatformen. Dit betekent dat het grootste deel van de bevolking dagelijks actief is op platforms zoals Instagram, TikTok, Facebook en LinkedIn. Social media wordt gebruikt voor verschillende doeleinden, zoals contact houden met vrienden en familie, het volgen van nieuws, inspiratie opdoen en het bekijken van entertainment. De enorme groei laat zien dat online communicatie steeds belangrijker wordt en dat mensen meer tijd besteden op hun telefoon en laptop dan ooit tevoren. Ook bedrijven maken steeds vaker gebruik van social media om zichtbaar te blijven en om contact te leggen met klanten. Hierdoor is social media niet alleen belangrijk geworden voor privégebruik, maar ook voor zakelijke doeleinden.

Gebruik van verschillende platforms

Nederlanders gebruiken tegenwoordig gemiddeld 4,5 verschillende socialmediaplatformen per persoon. Dit aantal is flink gestegen in vergelijking met eerdere jaren, omdat mensen zich niet meer beperken tot één platform. Waar vroeger vooral Facebook populair was, gebruiken mensen nu meerdere apps naast elkaar voor verschillende soorten content. Instagram wordt bijvoorbeeld veel gebruikt voor het delen van foto’s en video’s en heeft inmiddels ongeveer 8 miljoen gebruikers in Nederland. Vooral jongeren en jongvolwassenen zijn dagelijks actief op dit platform. TikTok is daarnaast één van de snelst groeiende platforms van dit moment en telt ongeveer 5,5 miljoen Nederlandse gebruikers. Op TikTok kijken mensen vooral korte video’s en trends, wat het platform erg populair maakt onder jongeren. Facebook blijft daarnaast stabiel met ongeveer 9,5 miljoen actieve gebruikers, vooral onder volwassenen en ouderen.

Hierdoor is goed te zien dat ieder platform een eigen doelgroep heeft en dat mensen afhankelijk van hun leeftijd en interesses verschillende apps gebruiken.

Belang van social media voor bedrijven

Voor bedrijven is social media tegenwoordig een belangrijk onderdeel geworden van hun marketing en communicatie. Omdat zoveel Nederlanders dagelijks actief zijn op social media, biedt het bedrijven de kans om een grote doelgroep te bereiken. Bedrijven gebruiken platforms zoals Instagram, Facebook en TikTok om producten te promoten, informatie te delen en in contact te komen met klanten. Daarnaast zorgt social media ervoor dat bedrijven sneller feedback ontvangen van consumenten, waardoor ze beter kunnen inspelen op wensen en behoeften. Ook influencers spelen hierbij een grote rol, omdat zij producten promoten aan hun volgers en daarmee veel invloed hebben op koopgedrag. Door de groei van social media wordt het voor bedrijven steeds belangrijker om online zichtbaar te zijn en aantrekkelijke content te plaatsen. Zonder aanwezigheid op social media lopen bedrijven namelijk het risico om klanten mis te lopen. De verwachting is daarom dat social media in de toekomst alleen maar belangrijker zal worden voor zowel consumenten als organisaties.

Belangrijkste trends 2026

Platform-diversificatie: Nederlanders gebruiken gemiddeld 4,5 platforms, een stijging ten opzichte van 3,3 in 2016.

  • Leeftijdsverschillen: Jongeren (Gen Z/Alpha) mijden Facebook en focussen op TikTok, terwijl 65-plussers juist vaker Instagram en beeldbellen omarmen.
  • Tijdsbesteding: Gemiddeld ruim 2 uur per dag, met een opvallende stijging in tijdsbesteding door 65-plussers (gemiddeld 100 minuten).
  • Dominante kanalen: WhatsApp is marktleider, gevolgd door platforms zoals Instagram, YouTube en TikTok.

Gezondheid en gedrag

  • Verslaving: Ongeveer 60% van de Nederlanders vindt hun eigen schermgebruik verslavend.
  • Redenen: Men gebruikt social media veelal uit gewoonte, verveling of om te ontsnappen aan de realiteit.
  • Jeugd: Hoewel bijna alle jongeren (97%) social media gebruiken, lijkt intensief gebruik bij een groep 10-15 jarigen samen te hangen met depressieve en angstige gevoelens.Platforms in 2026
  • TikTok: Sterke groei bij jongeren, maar inmiddels ook populairder bij oudere groepen.
  • Instagram: Blijft onverminderd groeien.
  • Facebook: Blijft relevant voor breed bereik, maar verliest populariteit onder de jongste generaties.

NPO kennis, Kanters, Newcom 2026, Jaap van Zessen

Inhoudsopgave actuele Handboek Social Media Marketing

Handboek Social Media Marketing deel 4 (2023-2026): engagement, social commerce en social business

nieuwe handboek social media marketing - engagement

Het vernieuwde vierde deel van het succesvolle Handboek Social Media Marketing helpt de lezer/gebruiker een planmatige strategie voor social media te ontwikkelen. Daarbij helpt het inzicht te krijgen in de succesfactoren van de moderne social media marketingmix met middelen als TikTok virals, stories, reels & shorts en LinkedIn communities.

 

Naast de focus op de organisatietransitie naar een social business, de praktische cases, relevante onderzoeken en professionele inzichten van aansprekende experts, biedt het crossmediale, uitgebreide boek een aanvullend platform met extra digitaal materiaal. Bovendien kent deze vierde editie een online toetssysteem om de eigen kennis eenvoudig te toetsen.

Het complete handboek inspireert en helpt met de gerichte inzet van social selling, de transitie naar een social brand en social business plus het opstellen van een resultaatgericht social media plan. Het leer- en managementboek is tot stand gekomen met medewerking van onder andere Steven Van Belleghem, Hans Molenaar, Egbert Jan van Bel, Henkjan Smits, Brian Solis en vele anderen. Het bevat inspirerende cases van onder andere Rabobank Nederland, Spaarne Gasthuis, Overhemden.com en Nationale Nederlanden.

 

 

 

 

Inhoudsopgave

 

Hier is een overzichtelijke, gestructureerde inhoudsopgave in plaintext op basis van de door jou gedeelde tekst:

INHOUDSOPGAVE: HANDBOEK SOCIAL MEDIA MARKETING

VOORWERK

  • Voorwerk ………………………………………………….. 6

  • Dankwoord …………………………………………………. 8

  • Epiloog door Stephan Fellinger ………………………………… 9

  • Over het gebruik van het boek …………………………………. 10

  • Het doel, de structuur en bijlagen …………………………….. 11

  • Voor wie is het handboek geschikt? …………………………….. 12

  • De acht hoofdstukken van het boek en oefeningen ………………….. 13


HOOFDSTUK 1: VIA SOCIOLOGIE EN DEELECONOMIE NAAR SOCIALE MEDIA (21)

  • 1.1 Sociale media als menselijke digitale marketing ………………. 22

    • Human2human, Definities en Valkuilen ……………………….. 23

    • Privacy, Fraude en de AVG …………………………………. 29

    • Algoritmes en Organisatiecultuur …………………………… 33

  • 1.2 De 3 P’s van de sociale onderneming (People, Planet, Profit) ……. 35

  • 1.3 Sociologie ………………………………………………. 44

    • Social comparison theory en Jongeren ……………………….. 44

    • Digitale verbondenheid en Psychologische aspecten ……………. 51

  • 1.4 Deeleconomie …………………………………………….. 56

    • Netwerken, Groepen en Communities ………………………….. 60

    • Engagement- en Contentmarketing …………………………… 71

  • 1.5 Het brede socialemedialandschap (Conversatieprisma) …………… 73

  • 1.6 Soorten sociale media (Owned, Paid, Earned) ………………….. 79

  • 1.7 Cijfers en onderzoeken ……………………………………. 81

    • Messengers, Bots en AI …………………………………… 83

    • Platform-sentiment en Gebruikersovertuigingen ……………….. 92


HOOFDSTUK 2: SOCIALE ONDERNEMING: MERKVERHAAL EN SOCIAAL VERKOPEN (95)

  • 2.1 De doelgestuurde sociale onderneming …………………………. 97

  • 2.2 Het sociale merk en de merkstem …………………………….. 104

  • 2.3 Sociale onderneming en het S.O.C.I.A.L.-model ………………… 112

  • 2.4 Bouwstenen van sociaal CRM …………………………………. 115

  • 2.5 Sociaal verkopen, LinkedIn en de klantreis …………………… 122

  • 2.6 Sociale klantreis ………………………………………… 128

    • Fases, Contactmomenten en Persona’s ……………………….. 131

  • 2.7 EXPERT-CASE: Interview met Steven van Belleghem ………………. 142


HOOFDSTUK 3: MARKETINGSTRATEGIE SOCIALE MEDIA: EEN STAPPENPLAN (147)

  • 3.1 Interne sociale media als succesvolle omgeving ……………….. 149

    • Beleid, Bewustzijn en Protocollen ………………………….. 150

  • 3.2 Checklist socialemediarichtlijnen en -beleid ………………….. 158

  • 3.3 Stappenplan marketingstrategie (Stap 1 t/m 10) ……………….. 162

    • SWOT, Missie, Persona’s en Meting …………………………. 165

  • 3.4 EXPERT-CASE: Rabobank Nederland …………………………….. 179


HOOFDSTUK 4: BETROKKENHEID, LIKEABILITY EN SOCIALE INVLOED (183)

  • 4.1 Gunfactor, Empathie en Likeability ………………………….. 185

  • 4.3 Betrokkenheid, het merk en vertrouwen ……………………….. 195

  • 4.4 Likeabilitypiramide ……………………………………….. 200

  • 4.5 Verleidelijke content (Model van Keen & SOCCER) ……………… 203

  • 4.6 Sociale beïnvloeding en sociaal bewijs ………………………. 208

  • 4.7 EXPERT-INTERVIEW: Mischa Coster MA MSc ………………………. 210


HOOFDSTUK 5: CAMPAGNES VOOR SOCIALE MEDIA (215)

  • 5.1 Praktische vormen van sociale media …………………………. 217

    • Live video, Contentcreators, Blogs en Podcasts ……………… 222

    • Crowdsourcing en Co-creatie ………………………………. 233

  • 5.2 Adverteren op sociale media (Stappenplan & Pixel) …………….. 235

  • 5.3 5 C’s van succesvolle socialemediacampagnes …………………… 247

  • 5.4 P.O.S.T.-model voor campagnes ………………………………. 250

  • 5.5 Campagnemodel B-model: Boeien & Binden ………………………. 253

  • 5.6 EXPERT-CASE: Bas Hoogland …………………………………… 255


HOOFDSTUK 6: SOCIALE MEDIA EN CONTENTMARKETING (259)

  • 6.1 Contentmarketing: typen en trends (3 H’s) …………………….. 261

  • 6.2 Content, boodschap en formats ………………………………. 265

  • 6.3 Media-aandacht: viraal en betrokkenheid ……………………… 271

  • 6.4 Cross-mediaal consumentengedrag …………………………….. 274

  • 6.5 Merk, gecureerde user-generated content ……………………… 278


HOOFDSTUK 7: ANALYSE EN TOOLS (285)

  • 7.1 Generieke statistieken …………………………………….. 287

  • 7.2 SMART-doelen en KPI ……………………………………….. 290

  • 7.3 t/m 7.7 Analyse per platform (Twitter, FB, YT, LI, Insta) ……… 292

  • 7.8 Invloed, sentiment en Dashboards ……………………………. 300

  • 7.9 EXPERT-CASE: Herman Couwenbergh …………………………….. 303


HOOFDSTUK 8: HET SOCIALEMEDIAPLAN (307)

  • 8.1 Stap 1: Randvoorwaarden en Sociale-SWOT ……………………… 308

  • 8.2 Stap 2: Via missie en visie naar strategie …………………… 313

  • 8.3 Stap 3: Confrontatiematrix …………………………………. 315

  • 8.4 Stap 4: Scorecard en doelstellingen …………………………. 316

  • 8.5 Stap 5: De socialemediamix …………………………………. 318

  • 8.6 Stap 6: De 5 C’s en campagnecheck …………………………… 320

  • 8.7 Stap 7: Planning en businesscase ……………………………. 321

INDEX ………………………………………………………. 323

 

Specificaties

ISBN 13:9789463563109
Taal: Nederlands
Bindwijze: paperback
Aantal pagina’s: 400
Druk: 4

 

Handboek Social Media Marketing (2020)

1 Sociologie, deeleconomie en sociale media 31
1.1 Sociale media 32
1.1.1 Betekenis en “definitie” van sociale media 35
1.1.2 Vrije interpretatie sociale media 36
1.1.3 Wat niet mag op de sociale media 38
1.1.4 Mediawijsheid 39
1.1.5 De mindere kanten 39
1.1.6 Privacy en de AVG 40
1.1.7 De sterke kanten 42
1.1.8 De timeline, bubble en het algoritme 43
1.1.9 Sociale media eisen een gepaste organisatiecultuur 44
1.2 Social business en 3 P’s 45
1.2.1 People 46
1.2.2 Planet 47
1.2.3 Maatschappelijk verantwoord ondernemen 48
1.3 Sociologie 57
1.3.1 Social comparsion theory 57
1.3.2 Jongeren en sociale media 59
1.3.3 Jongeren, social business en sociale media 62
1.3.4 De social media generatie 64
1.3.5 Digitale verbondenheid en invloed 66
1.3.6 De psychologische aspecten van sociale media 70
1.4 De deeleconomie 72
1.4.1 Kenmerken deeleconomie-initiatieven 77
1.4.2 Netwerken, groepen en communities 79
1.4.3 De kracht van groepen, netwerken en communities 82
1.4.4 De typeringen community en netwerk commitment 83
1.4.5 Social media marketing: doelgericht gebruik van
netwerken en communities 84
1.4.6 Social media marketing 90
1.5 Het brede social media landschap 94
1.5.1 Social media landschap: het conversatie prisma 95
1.6 Soorten sociale media 101
1.6.1 Owned media 102
1.6.2 Paid media 103
1.6.3 Earned media 103
1.7 Sociale media cijfers en onderzoeken 105
1.7.1 De opvallende groei van messengers 108
1.7.2 Met messengers ook de opkomst van bots 110
1.7.3 Globale sociale media cijfers 111
1.7.4 Cijfers social media netwerken in Nederland 113
1.7.5 Overtuigingen van gebruikers 118
1.7.6 Rekening houden met de inzet per sociale media netwerk 119
1.8 EXPERTCASE Interview met Bart Meerdink over social media communities 122
De opdrachten bij hoofdstuk een 126

 

2 De transitie van social business naar social selling 127
2.1 De social consumer en noodzaak van een social business 129
2.1.1 De social consumer aan het consuminderen 130
2.1.2 De social consumer heeft invloed 133
2.2 De social brand en brand’s voice 136
2.2.1 Onderzoek naar de social brands in Nederland 137
2.2.2 De brand’s voice 139
2.2.3 Checklist social brand language 140
2.2.4 Van social consumer via social brand naar social business 142
2.2.5 De zes stappen voor een transitie naar een social business 145
2.3 Social business en het S.O.C.I.A.L.-model 149
2.3.1 Social customer, klantreis en social CRM 151
2.4 EXPERTCASE Egbert Jan van Bel: Acht bouwstenen
van social CRM 153
2.4.1 Waar sociale media en CRM samenkomen 153
2.4.2 Verschillen social CRM en traditionele CRM 155
2.4.3 De drie fases van social CRM 156
2.4.4 De zes C’s van social CRM 157
2.4.5 De acht bouwstenen van social CRM 158
2.5 Social selling en de customer journey 161
2.5.1 Social selling kent drie onderdelen 162
2.5.2 Componenten social selling 163
2.5.3 Circle of Social Selling 164
2.5.4 Social selling, netwerken en direct afrekenen 166
2.6 De sociale klantreis of customer journey 168
2.6.1 Het ontstaan van de customer journey 170
2.6.2 De fasering van de customer journey 171
2.6.3 De customer journey: awareness (en bereik) 174
2.6.4 De customer journey: consideration (en engagement) 175

2.7 EXPERTCASE Interview met Steven van Belleghem: When does digital become human? 179
De opdrachten bij hoofdstuk twee 184

 

3 De social media strategie 185
3.1 De succesvolle omgeving 187
3.1.1 Richtlijnen voor een social media reglement 188
3.1.2 Het bewustzijn 190
3.1.3 Wettelijke richtlijnen social media protocol 192
3.1.4 Voorbeelden van social media reglementen 193
3.1.5 Motiverende principes 194
3.1.6 Checklist social media richtlijnen 196
3.2 Stappenplan social media strategie (SMS) 202
3.2.1 Stap 1: Waarom social media marketing inzetten? 203
3.2.2 Stap 2: Luisteren, de nulmeting en monitoring 203
3.2.3 Stap 3: De social media SWOT 206
3.2.4 Stap 4: De missie en strategische richting bepalen 207
3.2.4.1 Service en interactie 207
3.2.4.2 Exposure en beleving 208
3.2.4.3 Meerwaardepropositie 210
3.2.4.4 Verkoop (of social selling) in de praktijk 211
3.2.5 Stap 5: De doelgroep (of crowd) 213
3.2.6 Stap 6: De doelen van social media marketing 216
3.2.7 Stap 7: Doelen kwantificeren voor meting 217
3.2.8 Stap 8 en 9: De 5 C’s van social media campagne,
kanalen en contentmarketing 218
3.2.9 Stap 10: Meting, analyse en feedback 220
3.3 EXPERTCASE De social business van Rabobank Nederland 221
De opdrachten bij hoofdstuk drie 224

 

4 Engagement, likeability en social influence 225
4.1 Engagement en likeability 229
4.1.1 The Age of Empathy 231
4.2 Empathie en gunfactoren voor likeability 232
4.2.1 Eigenschappen van likeable personen 237
4.3 Social media engagement, het merk en vertrouwen 239
4.3.1 De social media strategie en engagementpiramide 242
4.4 EXPERTCASE Social media engagement en het
Business X-Factor-model van Henkjan Smits 245
4.5 Engaging content volgens het model van ContentKeen.com 249
4.5.1Engaging content volgens het SOCCER-model 251
4.5.2 Veel tips voor engaging content en formats 252
4.6 Social influence en social proof 256
4.6.1 Social proof 257
4.7 EXPERTINTERVIEW met mediapsycholoog en ondernemer Mischa Coster MA MSc 259
De opdrachten bij hoofdstuk vier 264

5 Social media campagnes 265
5.1 Vormen van sociale media 268
5.1.1 Vormen uit de social media mix 270
5.1.2 Live uitzenden met Instagram 273
5.1.3 Vijf soorten blogs (vlogs) 275
5.1.4 Microbloggen 278
5.1.5 De wiki 279
5.1.6 Social news 279
5.1.7 Webcast, streams, RSS en contentpush 281
5.1.8 Crowdsourcing, co-creatie, crowdfunding en collaboratie 283
5.1.9 Belevingscontent met stories en visual storytelling 283
5.2 Social media advertising 287
5.2.1 Stappenplan adverteren op Facebook en Instagram 289
5.3 De 5 C’s van een succesvolle social media campagne 302
5.3.1 De 5 C’s en de succesvolle campagne van Ford
Fiesta #fiestagram 304
5.4 Het P.O.S.T.-model voor campagnes 306
5.4.1 De P van people 307
5.4.2 De O van objectives 307
5.4.3 De S van Strategy 308
5.4.4 De T van Technology 308
5.5 Campagnemodel B-model: boeien & binden 309
5.6 EXPERTCASE met social selling leisure hotelmanager
Bas Hoogland (@BasHoogland) 311
De opdrachten bij hoofdstuk vijf 314

6 Social media en contentmarketing 315
6.1 Contentmarketing, digital en trends 317
6.1.1 De invulling 318
6.1.2 De typen content 320
6.2 Content, boodschap, format en tactiek 321
6.2.1 De tactische inzet van contentmarketing 322
6.3 Media-aandacht, contentmarketing en engagement 326
6.4 Het sociale aspect van het delen 329
6.5 Det invloed van consumentengedrag op de sociale media en contentmarketing 330
6.6 Branded, curated en user-generated content 335
6.6.1 Branded content 338
6.7 EXPERTCASE Social selling met Ronald Krijgsman van Nationale-Nederlanden 342
De opdrachten bij hoofdstuk zes 346

7 Social media analyse en tools 347
7.1 De generieke statistieken 349
7.2 Doelen en KPI 354
7.3 Social media analyse Twitter 356
7.4 Social media analyse Facebook 358
7.5 Social media analyse van het YouTube-kanaal 360
7.6 Social media analyse LinkedIn 363
7.7 Social media analyse Instagram 364
7.8 Influence en sentiment 365
De opdrachten bij hoofdstuk zeven 372

8 Social media plan 373
8.1 Stap 1: Randvoorwaarden social media plan 374
8.2 Stap 2: De missie en visie 377
8.3 Stap 3: Social media SWOT en confrontatiematrix 379
8.4 Stap 4: De social media scorecard, social media strategy
en social media doelstellingen 380
8.5 Stap 5: De social media mix 384
8.6 Stap 6: De 5 C’s en campagnecheck 384
8.7 Stap 7: De planning en de business case 385
8.8 EXPERTCASE Archana Haarnack over Pinterest 387
Index 391

 


Inhoudsopgave Handboek Social Marketing en Business  –  EAN: 9789059409194 – Patrick Petersen RDM MA MSc

3Drender_HandboekSocialMarketingenBusiness_staandfrontvoorschuin

Voorwoord: “Vertrouwen is het zuurstof van het internet!” 9

Introductie en het gebruik van het #HandboekSocial 13

 

Hoofdstuk 1 Van sociologie, psychologie, deeleconomie naar sociale media 26

1.1 De sociologische aspecten van social media 32

1.1.1 Onderscheid communities en social media netwerken 34

1.2 De eigenschappen en kracht van social media netwerken en communities 37

1.2.1 De typering en community commitment van social media netwerken 38

1.2.2 De doelgerichte inzet van communities 41

1.3 De psychologische aspecten en de Social Media Generatie 46

1.4 De Social Media Generatie 50

1.4.1 Social Media Generatie: De snelheid van handelen 50

1.4.2 Social Media Generatie: Waarde hechten aan eerlijkheid 51

1.4.3 Social Media Generatie: De aanpasbaarheid 52

1.4.4 Social Media Generatie: De vrijheid 52

1.4.5 Social Media Generatie: Het belang van entertainment 53

1.4.6 Social Media Generatie: Kritisch nadenken 53

1.5 15 definities van ‘social media’ 54

1.6 De impact van de deeleconomie, social business en het nieuwe medialandschap 58

1.6.1 Van deeleconomie via social media naar een social business 60

1.6.2 De componenten van een social business 63

1.6.3 De impact op het medialandschap 64

1.7 Cijfers en feiten op het gebied van social media 72

1.7.1 De opkomsts van de messengers 74

1.7.2 Met de messengers ook de opkomst van bots 77

1.7.3 Het actieve gebruik 79

1.7.4 Social media werelwijd 80

1.7.5 Social media in Nederland 84

1.7.6 Eigenschappen per sociale media netwerk 89

1.8 EXPERTCASE Interview met Steven van Belleghem: When does digital become human? 93

De opdrachten van hoofdstuk 1 99

 

Hoofdstuk 2 De organisatie, de cultuur, de social business en de transitie 100

2.1 De social consumer en de noodzaak van een socialbusiness 101

2.1.1 De social consumer 103

2.1.2 De social brand en brand’s voice 106

2.1.3 Onderzoek naar de social brands in Nederland 108

2.1.4 De brand’s voice 109

2.1.5 Checklist brand language 110

2.2 De social consumer, social brand en de social business 112

2.2.1 Social business en het S.O.C.I.A.L-model 116

2.2.2 Social customer, customer journey en social CRM 118

2.3 EXPERTCASE Egbert Jan van Bel: De 8 Bouwstenen van social CRM 119

2.3.1 Waar social media en CRM samenkomen 119

2.3.2 Verschillen social CRM en traditionele CRM 121

2.3.3 De drie fases van social CRM 122

2.3.4 De zes C’s van social CRM 123

2.3.5 De 8 bouwstenen van social CRM 124

2.4 De zes stappen voor een transitie naar een social business 131

2.5 Social selling en de customer journey 134

2.5.1 Social selling is concreet en relatiegericht 135

2.5.2 Social selling kent drie componenten 137

2.5.3 Circle of Social Selling 138

2.5.4 Social selling, netwerken en direct afrekenen 141

2.6 De sociale klantreis of customer journey 142

2.6.1 Het ontstaan van de customer journey 146

2.6.2 De fasering van de customer journey 146

2.6.3 De customer journey: Awareness (en Bereik) 150

2.6.4 De customer journey: Consideration(en Engagement) 152

2.6.5 De customer journey: Purchase (en Nurture) 152

2.6.6 De customer journey: Loyalty (Engagement en Nurture) 153

2.7 EXPERTCASE Het SELL360 ® model van Edwin Korver 157

De opdrachten van hoofdstuk 2 163

 

Hoofdstuk 3 Social media marketing strategie, protocol, doelen en conversie 164

3.1 De succesvolle omgeving voor social media marketing 165

3.2 Richtlijnen voor een social media reglement 166

3.2.1 Het bewustzijn en gebruik van social media 166

3.2.2 Richtlijnen voor een social media protocol 168

3.2.3 Voorbeelden van social media reglementen 169

3.3 EXPERTCASE Archana Haarnack, Social Media Manager bij Swiss Sense 175

3.4 Stappenplan social media strategie (SMS) 180

3.5 Stap 1: Waarom social media marketing inzetten? 180

3.6 Stap 2: Luisteren, de nulmeting en monitoring 181

3.7 Stap 3: De social media SWOT 183

3.8 Stap 4: De missie en strategische richting bepalen 185

3.8.1 Service en interactie 185

3.8.2 Exposure en beleving 187

3.8.3 Meerwaardepropositie 188

3.8.4 Verkoop (of social selling) in de praktijk 189

3.9 Stap 5: De doelgroep (of crowd) 192

3.10 Stap 6: De doelen van social media marketing 196

3.10.1 Stap 7: Doelen kwantificeren voor meting 197

3.11 Stap 8 en 9: De social media campagne en… 199

3.11.1 De 5 C’s van de social media campagne 200

3.12 Stap 10: Meting, analyse en feedback 201

3.13 EXPERTCASE De social business van Rabobank Nederland 203

De opdrachten van hoofdstuk 3 207

 

Hoofdstuk 4 Engagement, empathie, likeability en social influence 208

4.1 Wat social media engagement is 209

4.2.1 Empathie, engagement en factoren voor likeability 215

4.2.2 Eigenschappen van likeable personen 222

4.3 Social media engagement, het merk en vertrouwen 225

4.3.1 De engagementpyramide, fasering en social media strategie 229

4.4 EXPERTCASE Social media engagement en het Business X-factor-model van Henkjan Smits 233

4.5 Engaging content volgens het model van ContentKeen.com 239

4.5.1 Engaging content volgens het SOCCER-model

4.5.2 30 tips voor engaging content 242

4.6 Social influence en social proof 245

4.7 Social proof 247

4.8 EXPERTCASE Influential Brechtje @BrechtjedeLeijde Leij 249

De opdrachten van hoofdstuk 4 255

 

Hoofdstuk 5 Social media campagnes: vormen,

middelen en modellen 256

5.1 De vormen van social media 256

5.2 De middelen uit de social media mix 259

5.2.1 De social media mix: vijf soorten blogs 260

5.2.2 De social media mix: microbloggen en messagers 262

5.2.3 De Wiki 264

5.2.4 Social news en social media networking 264

5.2.5 Webcast, streams, RSS en contentpush 265

5.2.6 Crowdsourcing en collaboratie 268

5.2.7 Belevingscontent en instant visual storytelling 268

5.3 De 5 C’s van een succesvolle social media campagne 273

5.3.1 De 5 C’s en de succesvolle campagne case van Ford Fiesta #fiestagram 274

5.4 EXPERTCASE met social selling leisure en hotelmanager Bas (@BasHoogland) Hoogland 278

5.5 De gevaren van een campagne 282

5.6 Het P.O.S.T. -model voor campagnes 283

5.6.1 De P van People 284

5.6.2 De O van Objectives 285

5.6.3 De S van Strategy 285

5.6.4 De T van Technology 286

5.7 Campagnemodel B-model: boeien & binden 286

5.7.1 De uitwerking van het B-model 287

5.8 EXPERTCASE met Sydney Wurth, online marketeer bij BLG Wonen 290

De opdrachten van hoofdstuk 5 295

 

Hoofdstuk 6 Social media en contentmarketing 296

6.1 Contentmarketing, digital marketing en trends 297

6.2 De inzet en het resultaat van contentmarketing 300

6.3 Media-aandacht, contentmarketing en engagement 304

6.3.1 Contentmarketing en het sociale aspect van het delen 307

6.4 Het consumentengedrag van invloed op de social media en contentmarketing 308

6.5 Verschillende soorten van content 314

6.5.1 Branded content 317

6.6 EXPERTCASE Social selling met expert Carola Rodrigues 321

De opdrachten van hoofdstuk 6 333

 

Hoofdstuk 7 Social media tools en monitoring

en analyse 334

7.1 Het meten van buzz, bereik, (in)links en traffic 336

7.2 De uitgroei van de social media community 343

7.3 Vermeldingen, het sentiment en de engagement in de social media 344

7.4 Engagement en social media influence 345

7.5 Dashboards en overig 346

7.6 EXPERTCASE Rob Oostdam, over social media monitoring 350

De opdrachten van hoofdstuk 7 355

 

Hoofdstuk 8 Het Social MediaPlan (SMP) in 7 stappen 356

8.1 Stap 1: Randvoorwaarden voor een social mediaplan 357

8.1.1 Stap 2: De missie en visie 359

8.2 Stap 3: Social media SWOT en confrontatiematrix 361

8.3 Stap 4: De social media scorecard, social media strategy en social media doelstellingen 362

8.4 Stap 5: De social media mix 366

8.5 Stap 6: De 5 C’s en campagnecheck 366

8.6 Stap 7: De planning en de business case 367

8.7 EXPERTCASE Ment Kuiper over CustomerTalk en social business 370

Begrippenlijst 378

breed5

Inhoudsopgave Handboek.Social (2015) EAN: 9789491560897

handboek_social_white

Dankwoord
Voorwoord door Stephan Fellinger
Introductie en gebruik van het Handboek.Social

HS_h112

1 Van sociologie, psychologie, deeleconomie naar social media
1.1 De sociologische aspecten van social media
1.2 De eigenschappen en kracht van social media netwerken en communities
1.2.1 De typering en community commitment van social media netwerken
1.2.2 De doelgerichte inzet van communities
1.3 De psychologische aspecten en de Social mediageneratie
1.4 De Social media generatie
1.4.1 Social media generatie: De snelheid van handelen
1.4.2 Social media generatie: Waarde hechten aan eerlijkheid
1.4.3 Social media generatie: De aanpasbaarheid
1.4.4 Social media generatie: De vrijheid
1.4.5 Social media generatie: Het belang van entertainment
1.4.6 Social media generatie: Kritisch nadenken
1.5 definities van ‘social media’
1.6 De impact van de deeleconomie, social business en het nieuwe medialandschap
1.6.1 Van deeleconomie via social media naar een social business
1.6.2 Componenten van een social business
1.7 De cijfers en feiten op gebied van social media
1.7.1 Het actieve gebruik
1.7.2 Social media in Nederland
1.7.3 Eigenschappen per social netwerk
1.8 EXPERTCASE Interview met Steven van Belleghem: When does digital become human? De opdrachten van hoofdstuk 1

2 De organisatie, de cultuur, de social business en de transitie
2.1 De social consumer en de noodzaak van een social business
2.1.1 De social consumer
2.1.2 De social brand en brand’s voice
2.1.3 Onderzoek naar de social brands in Nederland
2.1.4 De brand’s voice
2.2 De social consumer, social brand en de social business
2.3 EXPERTCASE Egbert Jan van Bel: De 8 Bouwstenen van social CRM
2.3.1 Waar social media en CRM samenkomen
2.3.2 Verschillen social CRM en traditionele CRM
2.3.4 De zes C’s van social CRM
2.3.5 De 8 bouwstenen van social CRM
2.4 De zes stappen voor een transitie naar een social business
2.5 EXPERTCASE Social Media Lifecycle model van Edwin Korver De opdrachten van hoofdstuk 2

3 Social media marketing strategie, protocol, doelen en conversie
3.1 De succesvolle omgeving voor social media marketing
3.2.1 Het bewustzijn en gebruik van social media
3.2.2 Richtlijnen voor een social media protocol
3.2.3 Voorbeelden van social media reglementen
3.3 EXPERTCASE Edu van de Walle, CEO EuroCollege Hogeschool over de inzet van social media
3.4 Stappenplan social media strategie(SMS)
3.5 Stap 1: Waarom social media marketing inzetten?
3.6 Stap 2: Luisteren, de nulmeting en monitoring
3.7 Stap 3: De social media SWOT
3.8 Stap 4: De missie en strategische richting bepalen
3.8.1 Service en interactie
3.8.2 Exposure en beleving
3.8.3 Meerwaardepropositie
3.8.4 Verkoop (of social selling)
3.9 Stap 5: De doelgroep (of crowd)
3. Stap 6: De doelen van social media marketing
3..1 Stap 7: Doelen kwantificeren voor meting
3. Stap 8 en 9: De social media campagne, channels en contentmarketing
3..1 De 5 C’s van de social media campagne
3. Stap : Meting, analyse en feedback
3. CASE Social media campagne van Eneco: ‘Social consumenten met de juiste Toon activeren!’ De opdrachten van hoofdstuk 3

4 De engagementfactor, social engagement en social influence
4.1 Wat social media engagement is
4.2 Social media engagement, het merk en vertrouwen
4.2.1 De engagementpyramide en social media strategie
4.3 EXPERTCASE Social media engagement en het Business X -factor-model van Henkjan Smits
4.4 Engaging content volgens het model van ContentKeen.com
4.4.1 Engaging content volgens het SOCCER-model
4.4.2 tips voor engaging content
4.5 Social influence en social proof
4.6 Social proof
4.7 EXPERTCASE met social influential Brechtje @BrechtjedeLeij de Leij De opdrachten van hoofdstuk 4

5 Social media campagnes; de vormen, middelen en campagnemodellen
5.1 De vormen van social media
5.2 De middelen uit de social media mix
5.2.1 De social media mix: succesvol bloggen
5.2.2 De social media mix: microbloggen en messagers
5.2.3 De Wiki
5.2.4 Social news en social media networking
5.2.5 Webcast, streams, RSS en contentpush
5.2.6 Crowdsourcing en collaboratie
5.2.7 Belevingscontent en instant visual storytelling
5.2.8 Social media advertising
5.3 De 5 C’s van een succesvolle social media campagne
5.3.1 De 5 C’s en de succesvolle campagne case van Ford Fiesta #fiestagram
5.4 EXPERTCASE met social leisure en hotelmanager Bas @BasHoogland Hoogland #socialselling
5.5 De gevaren van een campagne
5.6 Het P.O.S.T. -model voor campagnes
5.6.1 De P van People
5.6.2 De O van Objectives
5.6.3 De S van Strategy
5.6.4 De T van Technology
5.7 Campagnemodel B-model: boeien & binden
5.7.1 De uitwerking van het B-model
5.8 EXPERTCASE met Sydney Wurth, online marketeer bij BLG Wonen De opdrachten van hoofdstuk 5

6 Social media en contentmarketing
6.1 Contentmarketing, digital marketing en trends
6.2 De inzet en het resultaat van contentmarketing
6.3 Media-aandacht, contentmarketing en engagement
6.3.1 Contentmarketing en het sociale aspect van het delen
6.4 Het consumentengedrag van invloed op de social media en contentmarketing
6.5 Verschillende soorten van content
6.5.1 Branded content
6.6 EXPERTCASE ASN Bank over duurzame social media ambassadeurs De opdrachten van hoofdstuk 6

7 Social media tools, monitoring en analyse
7.1 Het meten van buzz, bereik, (in)links en traffic
7.2 De uitgroei van de social media community
7.3 Vermeldingen, het sentiment en de engagement in de social media.
7.4 Engagement en social media influence
7.5 Dashboards en overig
7.6 EXPERTCASE Rob Oostdam, over social media monitoring (Engagor) De opdrachten van hoofdstuk 7

8 Het Social MediaPlan (SMP) in 7 stappen
8.1 Stap 1: Randvoorwaarden voor een social mediaplan
8.1.1 Stap 2: De missie en visie
8.2 Stap 3: Social media SWOT en confrontatiematrix
8.3 Stap 4: De social media scorecard, social media strategy en social media doelstellingen
8.4 Stap 5: De social mediamix
8.5 Stap 6: De 5 C’s en campagnecheck
8.6 Stap 7: De planning en de business case
8.7 CASE ANWB: Laat de winter maar komen!

ONDERZOEK Scientias: ‘Een derde onderzoek sociale media heeft banden met big tech (zonder te melden)’

Uit recent onderzoek blijkt dat een aanzienlijk deel van het wetenschappelijke onderzoek naar sociale media verweven is met grote technologiebedrijven, terwijl die banden lang niet altijd openlijk worden vermeld. Het gaat daarbij om connecties met bedrijven zoals Meta, Google en andere invloedrijke spelers binnen de techwereld. Volgens platform Scientias heeft bijna één op de drie onderzochte studies op een bepaalde manier een relatie met zulke bedrijven, zonder dat dit duidelijk terug te vinden is in de uiteindelijke publicaties. Dat betekent dat lezers, beleidsmakers en andere onderzoekers niet altijd kunnen zien welke belangen mogelijk meespelen bij de totstandkoming van de onderzoeksresultaten.

Om dit in kaart te brengen bekeken onderzoekers honderden wetenschappelijke artikelen die de afgelopen jaren zijn gepubliceerd in bekende en gezaghebbende vakbladen. In sommige gevallen werd netjes vermeld dat een technologiebedrijf had meegewerkt aan het onderzoek of dat er sprake was van financiering vanuit de sector. Toch bleek uit aanvullend onderzoek dat het werkelijke aantal connecties waarschijnlijk veel groter is dan officieel wordt aangegeven. Met andere woorden: een flink deel van de banden tussen onderzoekers en technologiebedrijven blijft buiten beeld, waardoor de mate van onafhankelijkheid minder duidelijk is dan het lijkt.

De situatie wordt nog opvallender wanneer niet alleen naar de onderzoekers zelf wordt gekeken, maar ook naar andere betrokkenen in het wetenschappelijke proces, zoals redacteuren en beoordelaars van artikelen. Deze mensen spelen een belangrijke rol bij de vraag welke onderzoeken uiteindelijk gepubliceerd worden en hoe streng ze worden beoordeeld. Wanneer hun mogelijke connecties met technologiebedrijven ook worden meegenomen, blijkt dat het aantal volledig onafhankelijke onderzoeken naar sociale media nog kleiner is dan eerder gedacht. Volgens schattingen is slechts een beperkt deel van al het onderzoek op dit gebied volledig vrij van invloed van big tech, vanaf het verzamelen van gegevens tot en met de uiteindelijke publicatie.

Wetenschap

Dat leidt tot bezorgdheid binnen de wetenschappelijke wereld en daarbuiten. Onderzoek naar sociale media wordt namelijk vaak gebruikt als basis voor politieke besluiten, nieuwe wetgeving en maatschappelijke discussies over onderwerpen als privacy, mentale gezondheid en online veiligheid. Wanneer er twijfel bestaat over de onafhankelijkheid van dat onderzoek, kan dat gevolgen hebben voor hoe betrouwbaar beleidskeuzes uiteindelijk zijn. Critici vinden daarom dat er strengere regels moeten komen rondom openheid en transparantie. Zij pleiten voor duidelijke richtlijnen waarbij onderzoekers verplicht worden om iedere vorm van samenwerking, financiering of andere belangenverstrengeling openbaar te maken, vergelijkbaar met de strikte regels die al langer gelden binnen de medische wetenschap.

Aan de andere kant wijzen sommige deskundigen erop dat samenwerking met technologiebedrijven niet altijd te vermijden is. Grote platforms beschikken immers over enorme hoeveelheden gebruikersdata waar externe onderzoekers zonder hulp van die bedrijven vaak geen toegang toe hebben. Zonder die gegevens zou veel onderzoek naar sociale media simpelweg niet uitgevoerd kunnen worden. Volgens deze experts is samenwerking dus niet per definitie verkeerd, zolang daar maar volledig open over wordt gecommuniceerd. Juist daarom benadrukken zij dat het essentieel is dat alle banden helder en eerlijk worden vermeld, zodat iedereen kan beoordelen in hoeverre een onderzoek onafhankelijk tot stand is gekomen.

Alleen op die manier kan het vertrouwen in wetenschappelijk onderzoek behouden blijven en kunnen onderzoeksresultaten geloofwaardig en bruikbaar blijven voor de samenleving.

LinkedIn: trends in B2B-marketing

LinkedIn heeft nieuwe inzichten gedeeld over hoe het B2B-marketinglandschap verandert — en hoe marketeers deze ontwikkelingen kunnen benutten om hun advertentieprestaties te verbeteren en beter aan te sluiten bij beslissers.

Volgens LinkedIn ligt de belangrijkste trend momenteel in het zoeken naar meer menselijke connectie in B2B, en informatie van vertrouwde experts binnen een vakgebied, in plaats van van bedrijven zelf. LinkedIn stelt:

In b2b kopen mensen steeds meer van andere mensen, niet van bedrijven. De toekomst van thought leadership draait om natuurlijke, vloeiende samenwerkingen tussen merken en menselijke stemmen die kopers al vertrouwen.

Het platform benadrukt dat LinkedIn een belangrijke rol speelt bij het delen van persoonlijke inzichten, waardoor B2B-leiders zichzelf kunnen positioneren als invloedrijke stemmen via hun berichten.

Belangrijkste inzichten

  • Thought leadership wint aan vertrouwen
  • 75 % van de beslissers geeft aan dat thought leadership-content betrouwbaarder is om de capaciteiten van een bedrijf te beoordelen dan traditionele marketingmaterialen zoals productbladen of advertenties.
  • Thought leadership bereikt moeilijk zichtbare kopers
  • Een groot deel van de ’verborgen’ kopers — beslissers die moeilijk te bereiken zijn met traditionele methoden — zegt dat sterke thought leadership hen meer openstelt voor contact.
  • Creators worden de nieuwe mond-tot-mond
  • Steeds meer kopers ontdekken nieuwe merken via content van creators die ze vertrouwen. Data toont aan dat bijna 6 op de 10 kopers nieuw merkbewustzijn opdoen via creator-content, en dat bijna de helft van deze kopers een website van een leverancier bezoekt nadat ze met zulke content hebben geëngageerd.
  • Medewerkersnetwerken zijn enorm.
  • De gezamenlijke netwerken van werknemers zijn circa 12 × groter dan de volgers van een bedrijfsprofiel. Wanneer medewerkers hun perspectieven en ervaringen delen, worden zij gezien als zeer geloofwaardige stemmen — vooral wanneer ze eerst als vakexpert spreken, en pas daarna als merkvertegenwoordiger.
  • LinkedIn adviseert merken om deze menselijke perspectieven te benutten en, indien gewenst, hun advertentietools zoals Thought Leader Ads in te zetten om relevante geluiden extra te versterken.

 

‘Waarom steeds meer jongeren een socialmediaverbod voor kinderen steunen’

“Ik ben opgegroeid zonder sociale media. Mijn eerste verliefdheid speelde zich af op een schoolplein, niet in een DM. Mijn onzekerheden waren echt genoeg, maar ze werden tenminste niet dagelijks gevoed door algoritmes die precies wisten waar ze pijn deden. ” Misschien is dat de reden dat het me raakt dat inmiddels bijna twee derde van de Nederlanders een verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar steunt.

Die steun komt niet alleen van bezorgde ouders van mijn generatie. Wat me vooral opvalt, is dat jongeren zélf steeds vaker zeggen: dit is te veel. Uit recent onderzoek blijkt dat 60 procent van Generatie Z vindt dat kinderen onder de 16 niet op sociale media thuishoren. Een jaar geleden was dat nog aanzienlijk minder. Zoals onderzoeksdirecteur Neil van der Veer het verwoordde:

“Deze verschuiving in één jaar tijd is enorm. Het doorbreekt het cliché dat jongeren geen regels willen.”

Dat citaat bleef hangen. Want het laat zien dat dit debat niet draait om ouderwets vingertje-wijzen, maar om ervaring. Jongeren weten inmiddels hoe het voelt om continu beoordeeld te worden, om altijd ‘aan’ te staan, om jezelf te vergelijken met perfect gefilterde levens.

Mentale gezondheid

De cijfers zijn confronterend. Miljoenen Nederlanders geven aan dat sociale media hen minder gelukkig maken. Nog meer mensen zien het als een risico voor hun mentale gezondheid. Dat zijn geen abstracte getallen, dat zijn collega’s, vrienden, kinderen. Ik zie het ook om me heen. Kinderen die niet meer gewoon “klaar” zijn met school als de bel gaat, omdat het online leven meteen begint. De groepsapps, de likes, de onuitgesproken angst om iets te missen. Het stopt nooit echt. Is het dan zo gek dat steeds meer mensen denken: misschien moeten we kinderen hiertegen beschermen?

  • Uit de enquête gedeeld op NOS.nl blijkt dat “2,6 miljoen mensen zeggen zich minder gelukkig te voelen door sociale media,” een stijging ten opzichte van vorig jaar.

  • “7,2 miljoen Nederlanders denken dat sociale media een risico vormen voor hun mentale gezondheid.”

Maar een verbod alleen is niet genoeg

Tegelijkertijd begrijp ik de tegenargumenten. Sociale media zijn niet per definitie slecht. Ze kunnen verbinden, creativiteit stimuleren en jongeren helpen hun plek te vinden. Een verbod lost ook niet automatisch alles op. De digitale wereld verdwijnt niet bij de voordeur van iemands zestiende verjaardag. Wat mij aanspreekt in dit groeiende draagvlak, is niet zozeer het verbod zelf, maar de erkenning dat we grenzen nodig hebben. Dat we durven toegeven dat kinderen niet alles zelf hoeven uit te zoeken in een omgeving die ontworpen is om hen zo lang mogelijk vast te houden. Australië zette onlangs een stap met een verbod voor jongeren onder de 16. Of Nederland dat voorbeeld moet volgen, is een politieke vraag. Maar maatschappelijk gezien lijkt het gesprek kantelend. Minder naïef. Minder “ze redden zich wel”.

Misschien is dit volwassen worden

Misschien is dit wat volwassen worden als samenleving betekent: durven zeggen dat niet elke technologische mogelijkheid ook een vooruitgang is. Dat bescherming geen betutteling hoeft te zijn. En dat luisteren naar jongeren soms betekent dat we hen juist wél serieus nemen als ze zeggen: dit is te veel.

Als veertiger kijk ik hier niet nostalgisch naar terug, maar vooruit. Naar een generatie die hopelijk leert dat hun waarde niet afhangt van een scherm. En naar ouders, politici en bedrijven die eindelijk erkennen dat verantwoordelijkheid verder gaat dan gebruiksvoorwaarden onderaan een pagina.

Meta stopt met wereldwijde AI-personages voor tieners

 

Meta heeft aangekondigd de toegang tot zijn interactieve AI-personages voor minderjarigen wereldwijd tijdelijk stop te zetten. De maatregel volgt op groeiende zorgen over de veiligheid van jongeren en scherper toezicht door toezichthouders.

Toegang wordt geblokkeerd

De directe aanleiding voor het besluit is de noodzaak om de huidige AI-ervaring grondig te herzien. In de afgelopen maanden kreeg Meta felle kritiek nadat bleek dat sommige chatbots ongepaste of zelfs uitdagende gesprekken voerden met minderjarigen. Door de toegang nu volledig te pauzeren, wil het bedrijf voorkomen dat jongeren in contact komen met content die niet voor hun leeftijd bedoeld is.

Focus op veiligheid

Meta werkt momenteel aan een speciale versie van de AI-personages die voldoet aan striktere veiligheidsnormen. Deze nieuwe ervaring zal gebaseerd worden op een ‘PG-13’-classificatie (vergelijkbaar met de Kijkwijzer voor 12 jaar en ouder). Een belangrijk onderdeel van de update is de introductie van uitgebreid ouderlijk toezicht. Ouders krijgen hiermee de mogelijkheid om privéchats tussen hun kinderen en AI-personages volledig uit te schakelen.

De blokkade gaat de komende weken in en geldt voor alle gebruikers die als minderjarig geregistreerd staan. Meta benadrukt dat dit niet alleen geldt voor accounts waarvan de geboortedatum bekend is, maar ook voor gebruikers van wie de technologie vermoedt dat zij tieners zijn, ondanks een opgegeven volwassen leeftijd. Overigens blijft de algemene ‘Meta AI-assistent’ nog wel toegankelijk voor tieners; de maatregel beperkt zich specifiek tot de gesimuleerde AI-karakters.

Toenemende druk

De timing van dit besluit is niet toevallig. Meta ligt, samen met platformen als TikTok en YouTube, onder een vergrootglas in de Verenigde Staten. Er lopen diverse rechtszaken over de schadelijke effecten van sociale media op de mentale gezondheid van kinderen. Met deze proactieve stap hoopt Meta tegemoet te komen aan de eisen van toezichthouders en het vertrouwen van ouders terug te winnen.

Het is nog niet bekend wanneer de vernieuwde, veiligere versie van de AI-personages gelanceerd zal worden. Tot die tijd blijven de karakters voor jongeren onbereikbaar.